Νηστεία Χριστουγέννων (Σαρανταήμερο): Πότε Ξεκινά, Τι Ισχύει με το Ψάρι & η Πνευματική της Σημασία

Νηστεία Χριστουγέννων (Σαρανταήμερο): Πότε Ξεκινά, Τι Ισχύει με το Ψάρι & η Πνευματική της Σημασία

Εισαγωγή: Η Πνευματική Προετοιμασία για τη Μητρόπολη των Εορτών

Η Νηστεία των Χριστουγέννων, γνωστή στην Ορθόδοξη παράδοση και ως «Σαρανταήμερο» ή «Μικρή Σαρακοστή»,  αποτελεί τη δεύτερη μακρότερη περίοδο νηστείας του εκκλησιαστικού έτους. Πρόκειται για μια ευλογημένη περίοδο πνευματικής προετοιμασίας, κάθαρσης και προσευχής, που μας προετοιμάζει να υποδεχθούμε στη φάτνη της καρδιάς μας τον Ενσαρκωμένο Λόγο του Θεού, τον Κύριο ημών Ιησού Χριστό.

Συχνά η νηστεία αυτή ονομάζεται λαϊκά και «του Αγίου Φιλίππου», καθώς ξεκινά την αμέσως επόμενη ημέρα από τη μνήμη του Αγίου Αποστόλου Φιλίππου (14 Νοεμβρίου).

Πότε Ξεκινά και Πόσες Ημέρες Διαρκεί;

Η Χριστουγεννιάτικη Νηστεία είναι σταθερή ως προς τις ημερομηνίες της κάθε χρόνο:

Έναρξη: 15 Νοεμβρίου

Λήξη: 24 Δεκεμβρίου (Παραμονή Χριστουγέννων)

Διάρκεια: 40 ημέρες

Παρά τη σαραντάημερη διάρκειά της, η νηστεία αυτή θεωρείται ηπιότερη και λιγότερο αυστηρή σε σύγκριση με τη Μεγάλη Τεσσαρακοστή του Πάσχα, καθώς η Εκκλησία μας φιλάνθρωπα επιτρέπει την κατάλυση ιχθύος (ψαριού) για μεγάλο μέρος της.

Τι Τηρείται και Τι Όχι: Ο Κανόνας της Διατροφής (Πότε Τρώμε Ψάρι) Καθ’ όλη τη διάρκεια του Σαρανταημέρου απέχουμε αυστηρά από:

Κρέας και παράγωγα κρέατος

Γαλακτοκομικά προϊόντα

Αυγά

Ωστόσο, η περίοδος αυτή χωρίζεται διατροφικά σε δύο βασικές φάσεις:

1. Πρώτη Περίοδος: 

Από 15 Νοεμβρίου έως 17 Δεκεμβρίου (Κατάλυση Ιχθύος) Ψάρι επιτρέπεται: Όλες τις ημέρες της εβδομάδας (Δευτέρα έως Κυριακή), εκτός από τις Τετάρτες και τις Παρασκευές.

Τετάρτη & Παρασκευή: Τηρείται αλάδωτη νηστεία (ή νηστεία με λάδι αν συμπέσει μεγάλη εορτή).

Εισόδια της Θεοτόκου (21 Νοεμβρίου): Καταλύεται ψάρι ανεξαρτήτως της ημέρας που θα συμπέσει η εορτή.

2. Δεύτερη Περίοδος: 

Από 18 Δεκεμβρίου έως 24 Δεκεμβρίου (Αυστηρή Νηστεία) Από τις 18 Δεκεμβρίου έως και την παραμονή των Χριστουγέννων, το ψάρι σταματά.

Επιτρέπεται η κατάλυση οίνου και ελαίου (εκτός Τετάρτης και Παρασκευής), προετοιμάζοντας το σώμα και την ψυχή για την ημέρα των Χριστουγέννων.

Η 24η Δεκεμβρίου (Παραμονή Χριστουγέννων) είναι ημέρα αυστηρής νηστείας (αλάδωτη), εκτός αν συμπέσει Σάββατο ή Κυριακή.

Η Βαθύτερη Πνευματική Σημασία της Νηστείας

 Οι Άγιοι Πατέρες της Εκκλησίας μας (όπως ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και ο Άγιος Βασίλειος) υπογραμμίζουν ότι η αποχή από τις τροφές είναι απλώς το μέσο και όχι ο τελικός σκοπός.

«Μη περιορίζεις τη νηστεία μόνο στην αποχή από το φαγητό. Αληθινή νηστεία είναι η απομάκρυνση από τα κακά... Νηστεύεις; Δείξε μου το δια των έργων σου» Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος

Η πνευματική διαστάση της νηστείας περιλαμβάνει:

Νηστεία των Αισθήσεων: Αποχή από την κατάκριση, το ψέμα, την οργή, το κουτσομπολιό και την κακία.

Εγκράτεια & Ταπεινοφροσύνη: Έλεγχος των επιθυμιών και καλλιέργεια εσωτερικής γαλήνης.

Ελεημοσύνη & Αγάπη: Ό,τι περισσεύει από την υλική μας στερητικότητα να προσφέρεται με αγάπη στον συνάνθρωπο που έχει ανάγκη.

Συμμετοχή στα Μυστήρια: Η νηστεία αποκτά το πλήρες νόημά της όταν συνδυάζεται με τακτική Προσευχή, Ιερά Εξομολόγηση, Σαρανταλείτουργο και Θεία Κοινωνία.

Το Σαρανταλείτουργο των Χριστουγέννων

 Μια από τις ομορφότερες αγιορείτικες και ενοριακές παραδόσεις του Σαρανταημέρου είναι το Σαρανταλείτουργο. Από τις 15 Νοεμβρίου έως τις 24 Δεκεμβρίου τελείται καθημερινά η Θεία Λειτουργία, όπου μνημονεύονται τα ονόματα ζώντων και κεκοιμημένων. Η καθημερινή αυτή αναφορά στον Θρόνο του Θεού προσφέρει ανυπολόγιστη πνευματική ωφέλεια και παρηγοριά στις ψυχές.

Δημιουργήστε Κατανυκτική Ατμόσφαιρα στο Σπίτι με το Athonian.gr 

Η περίοδος της νηστείας είναι η ιδανική ευκαιρία να ανανεώσουμε το οικιακό μας εικονοστάσι και να μετατρέψουμε το σπίτι μας σε τόπο προσευχής:

Αγιορείτικα Μοσχοθυμιάματα: Αυθεντικά λιβάνια από τα κελλιά του Αγίου Όρους με κατανυκτικά αρώματα για καθημερινό λιβάνισμα.

Αγνά Κεριά Μέλισσας & Καντήλια: Ανάψτε το φως της πίστης στο εικονοστάσι σας με αγνό μελισσοκέρι και χειροποίητακαντήλια.

Βυζαντινές Εικόνες: Υποδεχθείτε τη Γέννηση του Χριστού με χειροποίητες εικόνες σε φυσικό ξύλο, φιλοτεχνημένες με ευλάβεια από αγιορείτες πατέρες.

Πνευματικά Βιβλία:Συνοδεύστε τη νηστεία σας με πατερικά κείμενα και προσευχητάρια που τρέφουν την ψυχή.